Lichttherapie

Stemmingsproblemen tijdens het najaar, de winter en het vroege voorjaar zijn voor veel mensen elk jaar een terugkerende bron van ergernis en narigheid.

De stemmingsklachten kunnen worden onderverdeeld in de mate van ernst, namelijk de winterdepressie (Seasonal Affective Disorder SAD) en de mildere variant: de winterblues (Subsyndromal Seasonal Affective Disorder S-SAD).

Mensen die hier last van hebben, komen tijdens de winterperiode vrijwel tot niets. De voornaamste symptomen van winterdepressie zijn: somberheid, nergens zin in hebben, veel slapen, soms zelfs meer dan 14 uur per dag, veel eten (met name koolhydraatrijk voedsel), gewichtstoename, prikkelbaarheid, vermoeidheid, terugtrekgedrag.

De oorzaak van de winterdepressie is feitelijk onbekend maar moet wellicht worden gezocht in de vermindering van de hoeveelheid licht in de herfst, winter en vroege voorjaar. Hierdoor ontstaat mogelijk een ontregeling van het biologische (dag/nacht) ritme dat met name van invloed is op de slaap en op de stemming. Het hormoon melatonine speelt hierin een rol. Dit hormoon moet ´s nachts worden aangemaakt en tijdens de ochtend door het licht worden onderdrukt. Men denkt dat bij mensen met winterdepressie en winterblues dit dag/nachtritme is ontregeld door een te lage hoeveelheid licht overdag.

Gelukkig is een doeltreffende methode ontwikkeld die voor de meeste mensen uitkomst biedt, namelijk lichttherapie. Lichttherapie reguleert op een kunstmatige wijze de natuurlijke produktie van melatonine en herstelt daarmee het dag/nachtritme.

Het betreft een kuur waarbij met behulp van zeer sterk licht, zonder UV, via de ogen het dag/nachtritme direct wordt beïnvloed. Het werkt niet verslavend en het is een zeer veilige behandeling. U moet dan op vijf achtervolgende dagen een ½ uur plaatsnemen achter een lichttherapie apparaat zodat het werkzame licht in uw ogen schijnt. U kunt tijdens de behandeling gewoon lezen, zolang het licht maar uw ogen bereikt.

Lichttherapie heeft weinig bijwerkingen die bovendien zelden voorkomen. Toch is het nuttig om deze te noemen. De belangrijkste zijn: hoofdpijn, vermoeide, droge of juist tranende ogen, enige roodheid van het gelaat, duizeligheid. Over het algemeen nemen deze klachten na enkele dagen af om daarna geheel te verdwijnen. Het is raadzaam om een oogspecialist te raadplegen voordat men met lichttherapie begint als men ook gelijktijdig medicijnen gebruikt of een oogziekte heeft. Medicijnen die een verhoogde gevoeligheid geven van het oog kunnen beter niet worden gecombineerd met lichttherapie. Mensen die een manisch-depressieve stoornis hebben kunnen alleen gebruik maken van lichttherapie indien zij zeer zorgvuldig worden geobserveerd en begeleid, dit in verband met het ontstaan van een manische periode.

Steeds meer zorgverzekeraars vergoeden in een dergelijke situatie een apparaat voor thuisgebruik. Deze informatie is afkomstig van de Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid.

Ook bij Psychologengroep SPZ kunt u - in overleg met uw huisarts - terecht voor lichttherapie (vragen naar Jan Schene).